De logistieke wetenschap is, zoals ongetwijfeld bekend, ontstaan vanuit de krijgswetenschap. Het woord logistiek is afkomstig van de ‘Marechal de Logis’ een rang in het leger van Napoleon voor de persoon die verantwoordelijk was voor het zoeken van onderdak voor het leger. De huidige oorlog in Oekraïne is helaas een triest voorbeeld waaruit het belang van logistiek voor een oorlog blijkt. 

Nu ben ik zeker geen militair strateeg, maar wel lijkt duidelijk – bijvoorbeeld bij de trage opmars van het Russische leger richting Kiev – dat gebrekkige bevoorrading een heel belangrijke rol speelt in het gebrek aan Russisch succes. Zonder voldoende brandstof voor de voertuigen – tanks voldoen bij lange na niet aan onze Euro 6-normen – en voedsel voor de manschappen kan een opmars niet lang voortduren. Daarnaast maken lange aanvoerroutes een leger ook kwetsbaar.

‘Een redelijk succesvol logistiek systeem kon de snelle opmars uiteindelijk niet bijbenen’

Christiaan van Luik, consultant bij Buck Consultants

Ook bij oorlogen in het verleden kunnen we zien dat logistiek een beslissende rol kan spelen en dat lange aanvoerlijnen een leger kwetsbaar maken, zoals is gebleken bij Napoleons veldtocht in Rusland.

Het opzetten van een goede logistiek was ook een belangrijk onderdeel van de voorbereiding voor de landingen in Normandië. Denk aan de aanleg van een speciale oliepijpleiding over de zeebodem (Pluto) en de aanleg van kunstmatige Mulberry-havens. Vandaaruit werden voorraden via de Red Ball Express, een transportsysteem met op zijn top bijna 6.000 vrachtwagens, naar het front gebracht. Dit systeem was redelijk succesvol maar kon de snelle opmars in 1944 uiteindelijk toch niet bijbenen. Bovendien was er door de steeds langere route ook steeds meer brandstof voor het transport zelf nodig, tot 1 miljoen liter per dag. Uiteindelijk stokte in het najaar de opmars, ook omdat de Duitsers, aan de andere kant, steeds kortere aanvoerlijnen kregen naarmate ze zich verder terugtrokken richting hun land. 

Terug naar nu en hoe logistiek ook iets goeds kan uitrichten. Op social media zag ik tal van voorbeelden voorbijkomen van transporteurs die zich belangeloos inzetten voor Oekraïne. In de afgelopen weken zijn er vanuit onder andere Nederland veel hulptransporten vertrokken naar de regio en dat zal ook in de komende weken/maanden nog wel nodig blijven. Laten we hopen dat er snel oplossingen komen voor dit conflict en dat Oekraïne nog meer leed bespaard blijft. 

Christiaan van Luik is consultant bij Buck Consultants.